Zomertijd & je lichaam in de war: 10 dingen die echt helpen

"De kans op een hartaanval stijgt na de zomertijd."
Een Italiaanse metastudie keek naar meer dan 115.000 deelnemers verspreid over 7 studies. In de twee weken na de omschakeling naar zomertijd stegen hartinfarcten met 5% ten opzichte van andere periodes. In de herfst (klok terug) was er geen stijging. Het RIVM bevestigde dit in een literatuuronderzoek uit 2019 op basis van meer dan 60 wetenschappelijke studies.

"Je biologische klok raakt echt van slag, niet alleen je gevoel."
Het BioClock consortium (Leiden UMC en partners) concludeert dat de zomertijd structureel slecht aansluit bij de biologische klok. Chronobioloog Gordijn: mensen die al moeite hebben met vroeg opstaan, de zogenoemde late chronotypes (circa 25% van de bevolking), hebben tot vier weken nodig om te wennen.

"Na een nachtje goed slapen ben je ervan hersteld."
Gemiddeld duurt herstel 5 tot 14 dagen. Voor avondmensen loopt dat op tot vier weken. Onderzoek van de London School of Economics toont aan dat medewerkers de eerste werkweek na zomertijd minder productief zijn, vaker fouten maken en meer kans lopen op een arbeidsongeval.

"Blauw licht 's avonds is het grootste probleem."
Bij kinderen is de verstoring van melatonine-aanmaak door schermgebruik 's avonds duidelijk aangetoond. Bij volwassenen die overdag voldoende daglicht hebben gehad, is het effect kleiner. Ochtendlicht heeft een sterkere invloed op je biologische klok dan het vermijden van avondblauw-licht.

"Extra koffie compenseer je slaaptekort."
Cafeine blokkeert bepaalde receptoren waardoor het lijkt of je minder moe bent. Het lost de verstoring van je bioritme niet op. Cafeine na 14:00 uur vertraagt bovendien de aanmaak van melatonine 's avonds, waardoor inslapen moeilijker wordt en het herstel langer duurt. De koffie werkt, maar de rekening komt als je in bed ligt.

Begin drie tot vier dagen voor de klokwissel elke dag een kwartier eerder naar bed te gaan en een kwartier eerder op te staan. Zo verspreid je het uur geleidelijk, en geeft je biologische klok de tijd om mee te schuiven. Onderzoekers geven aan dat dit de meest effectieve preventieve maatregel is.

Direct na het opstaan tien tot vijftien minuten buiten zijn, zelfs als het bewolkt is. Daglicht via je ogen bereikt het hersengebied dat je biologische klok aanstuurt. Dit is wetenschappelijk de krachtigste manier om je ritme aan te passen. Doe ook de gordijnen meteen open.

Snoozen geeft je biologische klok een verwarrend signaal: half wakker, half slapend, geen duidelijk lichtmoment. Sta op als de wekker gaat, ook als het moeilijk voelt. Je lichaam leert snel dat het wakker moet zijn en je voelt je sneller alerter.

Je organen hebben elk een eigen biologische klok. Ook je spijsvertering, lever en alvleesklier hebben vaste ritmes. Door op vaste klok-tijden te eten, ook als je nog geen honger hebt, geef je je lichaam extra ankers om het nieuwe ritme te leren. Laat op de avond eten (twee uur of later voor bedtijd) verstoort de melatonine-aanmaak.

Lavendel (Lavandula angustifolia) is een van de best onderzochte etherische olien op het gebied van ontspanning en ondersteunt je avondritueel. Geur is een krachtig signaal dat je lijf en geest eraan herinnert: ik mag nu tot rust komen. Gebruik zes tot acht druppels in de diffuser, dertig minuten voor je naar bed gaat. Combineer met Serenity blend voor een diepere rustgevende werking.

Even een beetje biologie: magnesium is een co-factor bij de omzetting van tryptofaan naar serotonine, en van serotonine naar melatonine (je eigen slaafsignaalstof). Een magnesiumtekort remt de aanmaak van je eigen melatonine. Bisglycinaat is de goed opneembare variant die mild is voor de darmen. Neem het een uur voor bedtijd. Combineer met een B-vitamine complex, dat ook betrokken is bij dezelfde omzettingsstap. Wil je een goede multivitamine die dit dekt? De VMG+ en de Bone Nutrient van doTERRA bevatten beide magnesium en zijn een prima basis.

De eerste week na de klokwissel: begin al om 20:00 met schermloze tijd, een uur vroeger dan je normaal zou doen. Pak een boek, maak een roll-on met verdunde Vetiver en Lavender en smeer die op je polsen en nek. Vetiver is een aardende, diep ontspannende olie die helpt bij overprikkeling aan het einde van een drukke dag.

De combinatie van licht en beweging heeft een sterker effect op je biologische klok dan elk van de twee apart. Een stevige wandeling van twintig minuten na het opstaan is al voldoende. Vermijd intensieve sporten in de twee uur voor bedtijd: je lichaamstemperatuur blijft dan verhoogd, wat inslapen moeilijker maakt.

Moet je scherp zijn terwijl je lichaam nog op wintertijd loopt? Inhaleer Peppermint rechtstreeks uit de fles of via een persoonlijke inhaler: de frisse, scherpe geur activeert het zenuwstelsel. Mito2Max ondersteunt energie op celniveau via mitochondriale functie, zonder de cafeine-piek-en-dal. Drink geen koffie meer na 14:00 als je 's avonds normaal wilt kunnen slapen.

Je lichaamstemperatuur daalt als je in slaap valt: dat is een biologisch signaal. Een koelere slaapkamer, van ca. 16 tot 18 graden, ondersteunt dit. Een donkere kamer houdt je melatonine-aanmaak op peil: een slaapmasker of verduisterende gordijnen zijn geen luxe maar handige slaaphygiene. Diffuse eventueel Roman Chamomile voor een kalmerend, licht zoet aroma dat ontspanning ondersteunt.